Strefa Czystego Transportu w Krakowie może zostać ograniczona do niewielkiego obszaru w centrum miasta. Przygotowany przez magistrat projekt przewiduje zmniejszenie jej powierzchni z około 196 km² do zaledwie 0,99 km². Zmienić mają się również zasady zwolnień dla mieszkańców i osób korzystających z opieki medycznej. Same wymagania dotyczące emisji spalin pozostaną bez zmian.
Jak informuje Urząd Miasta Krakowa, proponowana zmiana oznaczałaby zasadnicze ograniczenie zasięgu krakowskiej SCT, która od 1 stycznia 2026 roku obejmuje niemal całe miasto. Zgodnie z nowym projektem strefa miałaby funkcjonować na obszarze wewnątrz I obwodnicy oraz na terenie sięgającym do alei Krasińskiego.
Miasto nie planuje całkowitej likwidacji SCT. Ograniczenia dotyczące wjazdu pojazdów niespełniających wymaganych norm emisji nadal będą obowiązywać, ale na znacznie mniejszym terenie. Projekt musi jeszcze przejść konsultacje społeczne i zostać poddany pod głosowanie Rady Miasta Krakowa.
Dlaczego Kraków chce zmniejszyć strefę?
Jednym z głównych argumentów przemawiających za ograniczeniem SCT są wyniki pomiarów jakości powietrza. Obowiązek ustanowienia strefy wynikał z przekroczenia dopuszczalnego poziomu dwutlenku azotu przy alei Krasińskiego w 2024 roku.
Średnioroczne stężenie NO₂ wyniosło wówczas 45 µg/m³, podczas gdy obowiązujący limit wynosił 40 µg/m³.
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w piśmie z 9 lipca 2025 roku wskazał, że obszar przekroczenia normy obejmował około 0,2 km² i był zamieszkany przez 9387 osób. Oznacza to, że przekroczenie stwierdzono na niewielkiej części Krakowa, a nie na całym obszarze objętym obecną strefą.
Znaczenie ma również fakt, że poprawę jakości powietrza przy alei Krasińskiego odnotowano jeszcze przed uruchomieniem SCT. Nie można więc przypisywać jej wprowadzeniu ograniczeń obowiązujących od początku 2026 roku.
Te okoliczności stały się podstawą do ponownej oceny zasięgu strefy, również pod kątem uciążliwości dla mieszkańców i kierowców. W nowym wariancie punkt pomiarowy przy alei Krasińskiego nadal znajdowałby się na terenie SCT.
Więcej mieszkańców będzie mogło skorzystać ze zwolnień
Projekt przewiduje także istotne zmiany dla osób korzystających z samochodów, które nie spełniają wymagań emisyjnych.
Zwolnienie z ograniczeń ma obejmować nie tylko właścicieli pojazdów, lecz również mieszkańców Krakowa legalnie korzystających z samochodów na innych podstawach. Dotyczy to między innymi aut służbowych, pojazdów należących do spółek, samochodów wynajmowanych, dzierżawionych lub użyczonych, a także objętych wspólnością majątkową małżeńską.
Zmieni się również sposób ustalania, kto jest mieszkańcem Krakowa. Zameldowanie nie będzie już wymagane. Kluczowe będzie faktyczne zamieszkiwanie w mieście oraz rozliczanie w Krakowie podatku dochodowego lub rolnego.
Kolejna zmiana dotyczy daty nabycia pojazdu. Zwolnieniem mają zostać objęte samochody nabyte przed 1 stycznia 2029 roku. Od początku 2029 roku warunkiem dalszego korzystania z tego uprawnienia będzie nieprzerwane posiadanie tego samego pojazdu od 31 grudnia 2028 roku.
Utraty zwolnienia nie będzie powodował wykup samochodu z leasingu ani przekazanie pojazdu w najbliższej rodzinie.
Łatwiejszy dojazd do placówek medycznych
Zmiany mają również ułatwić korzystanie z opieki zdrowotnej. Zwolnienie z ograniczeń SCT będzie przysługiwało pacjentom wszystkich placówek medycznych zlokalizowanych na terenie strefy.
Pozostanie jednak obowiązek potwierdzenia wizyty w danej placówce.
Miasto planuje ponadto rezygnację z nalepek identyfikujących pojazdy. Kontrola uprawnień do wjazdu ma odbywać się na podstawie numerów rejestracyjnych. Zniknie tym samym obowiązek zakupu nalepki za 5 zł.
Co z opłatami za wjazd do SCT?
Równolegle prowadzone są konsultacje społeczne dotyczące zamrożenia opłat za wjazd do Strefy Czystego Transportu na poziomie z 2026 roku. Jest to jednak odrębna propozycja od projektu zmniejszenia granic SCT.
Obecnie obowiązująca uchwała zakłada stopniowy wzrost kosztów w okresie przejściowym. Miesięczny abonament kosztuje 100 zł w 2026 roku, ma wzrosnąć do 250 zł w 2027 roku i do 500 zł w 2028 roku.
Opłata godzinowa przez cały ten okres wynosi 2,50 zł. Zmieniają się natomiast zasady uzyskiwania prawa do całodziennego wjazdu:
- W 2026 roku wystarczy opłacenie dwóch kolejnych godzin, czyli 5 zł.
- W 2027 roku wymagane będzie opłacenie sześciu godzin, co oznacza koszt 15 zł.
- W 2028 roku możliwość skorzystania z takiego rozwiązania zostanie zniesiona.
Od 2029 roku wjazd do strefy za opłatą nie będzie już możliwy.
Projekt ograniczenia SCT nie zmienia tych stawek. Jeżeli jednak wejdą w życie przepisy zamrażające opłaty, nowe zasady będą automatycznie obowiązywać także w pomniejszonej strefie.
Kiedy zmienią się granice SCT w Krakowie?
Przedstawione rozwiązania nie są jeszcze obowiązującym prawem. Projekt zmiany uchwały zostanie skierowany do konsultacji społecznych, a następnie trafi pod głosowanie Rady Miasta Krakowa.
Jeżeli uchwała zostanie przyjęta, nowe przepisy zaczną obowiązywać po 30 dniach od jej ogłoszenia.
Do tego czasu granice Strefy Czystego Transportu i zasady wjazdu pozostają bez zmian. Wcześniej wniesione opłaty zachowają ważność, podobnie jak dokonane zgłoszenia i przyznane zwolnienia, o ile będą spełniały warunki przewidziane w nowych przepisach.





