Mieszkańcy Krakowa pójdą do urn w niedzielę 24 maja 2026 roku, by zdecydować o przyszłości władz miasta. Komisarz Wyborczy w Krakowie wydał postanowienie o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania Prezydenta Miasta Krakowa Aleksandra Miszalskiego oraz Rady Miasta Krakowa przed upływem kadencji.
Decyzja została ogłoszona 7 kwietnia 2026 roku po rozpatrzeniu wniosku mieszkańców gminy Kraków złożonego 11 marca. Referendum obejmie dwa pytania: jedno dotyczące odwołania prezydenta miasta, drugie odnoszące się do odwołania Rady Miasta Krakowa.
Zgodnie z decyzją komisarza, głosowanie odbędzie się w niedzielę 24 maja, w godzinach od 7.00 do 21.00. Kampania referendalna zakończy się 22 maja o północy. Wcześniej, zgodnie z kalendarzem czynności referendalnych, miasto i organy wyborcze mają przeprowadzić kolejne etapy organizacyjne, w tym utworzenie obwodów głosowania, powołanie miejskiej i obwodowych komisji do spraw referendum oraz publikację obwieszczeń o granicach obwodów i siedzibach komisji.
Kluczowe znaczenie dla ważności referendum będzie miała frekwencja. W przypadku głosowania nad odwołaniem prezydenta miasta referendum będzie ważne, jeśli udział weźmie co najmniej 158 555 osób. To 3/5 liczby wyborców, którzy uczestniczyli w wyborze prezydenta Krakowa w ponownym głosowaniu przeprowadzonym 21 kwietnia 2024 roku, kiedy wydano 264 257 ważnych kart. Z kolei referendum dotyczące Rady Miasta Krakowa będzie ważne, jeśli zagłosuje przynajmniej 179 792 mieszkańców, czyli 3/5 spośród 299 652 osób uczestniczących w wyborach rady 7 kwietnia 2024 roku.
Sam wynik referendum będzie rozstrzygający tylko wtedy, gdy za jednym z rozwiązań oddana zostanie więcej niż połowa głosów ważnych.
Dane dotyczące inicjatywy referendalnej pokazują, że procedura była poprzedzona szczegółową weryfikacją list poparcia. Zgłoszenie inicjatywy odnotowano 27 stycznia 2026 roku, a sam wniosek wpłynął 11 marca. Złożono 17 967 kart, na których znalazło się 84 887 pozycji. Po sprawdzeniu za prawidłowe uznano 61 146 podpisów, przy wymaganym minimum 58 356. Ostatecznie próg został więc przekroczony.
Skala błędów na listach była jednak znacząca. Za wadliwe uznano 23 741 pozycji, co oznacza poziom błędów sięgający 27,97 proc. Najwięcej nieprawidłowości dotyczyło praw wyborczych oraz danych adresowych i numerów PESEL. Wśród najczęstszych uchybień znalazły się: brak praw wyborczych do właściwej rady — 8 553 przypadki, inny adres niż właściwy — 6 556, a także błędny, niepełny lub nieczytelny numer PESEL — 4 937 przypadków. Odnotowano również 1 241 niepełnych lub nieczytelnych adresów, 782 osoby nieodnalezione w rejestrze według podanego numeru PESEL oraz 529 wielokrotnych podpisów tych samych wyborców po wcześniejszym uznaniu jednego podpisu za prawidłowy.
W dokumentacji wskazano ponadto, że do Prokuratury Rejonowej w Krakowie skierowano wniosek o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z ujawnieniem na listach poparcia danych osób nieżyjących. Chodzi o 48 pozycji.
